kontakt e-mail 

NAWIGACJA
O MNIE
UE
KONTAKT
ARCHIWUM
 

 

Unia Europejska

Unia Europejska (UE) to rodzina demokratycznych państw europejskich, których celem jest wspólna praca na rzecz pokoju i dobrobytu. Jest to organizacja jedyna w swoim rodzaju. Państwa Członkowskie przekazują stworzonym przez siebie wspólnym instytucjom część swoich kompetencji, tak aby decyzje w określonych sprawach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania mogły być podejmowane w sposób demokratyczny na szczeblu europejskim. To połączenie suwerenności zwane jest również "integracją europejską".
Historyczne korzenie Unii Europejskiej sięgają okresu II Wojny Światowej. Idea integracji europejskiej narodziła się po to, by zapobiec na zawsze podobnym zbrodniom i zniszczeniu. Pierwszy jej projekt przedstawił Minister Spraw Zagranicznych Francji, Robert Schuman, w dniu 9 maja 1950 roku. Data ta została uznana za dzień narodzin obecnej Unii Europejskiej i co roku 9 maja jest obchodzony jako Dzień Europy.

Unia Europejska:


Ojcowie UE

Konrad Adenauer
- pierwszy kanclerz Niemiec po wojnie, współtwórca idei zjednoczonej Europy.

Jacques Lucien Delors - przewodniczący Komisji Europejskiej w latach 1985-1995. Wzmocnił jej rolę i był jednym z twórców ścisłej integracji Europy.

Helmut Kohl - kanclerz Niemiec w latach 1982-98, jest uważany za ojca zjednoczenia Niemiec w 1991 r.

Robert Schuman - współtwórca idei powowłania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Minister spraw zagranicznych Francji w latach 1948-1952.

Winston Churchill - premier Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej. Sugerował powołanie Stanów Zjednoczonych Europy.

Alcide de Gasperi - premier Włoch w latach 1945-53, współautor i realizator koncepcji integracji europejskiej, współinicjator utworzenia w 1949 r. Rady Europy i Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Francois Mitterrand - prezydent Francji w latach 1981 -1995, zwolennik ścisłej integracji europejskiej.

Paul Henri Spaak - premier Belgii, przewodniczący Zgromadzenia EWWiS, Sekretarz Generalny NATO, współtwórca Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Etiene Davignon - belgijski polityk i finansista, członek zarządów wielu międzynarodowych koncernów, odegrał ważną rolę w umocnieniu pozycji Komisji Europejskiej.

Charles de Gaulle - prezydent Francji w latach 1959-69, francuski bohater narodowy, zwolennik Europy ojczyzn i ograniczania roli Stanów Zjednoczonych na kontynencie.

Jean Monnet - jeden z "Ojców Założycieli" zjednoczonej Europy, współautor koncepcji powołania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, pierwszy przewodniczący jej organu wykonawczego - Wysokiej Władzy.


Symbole UE

Traktat z Lizbony podpisany w dniu 13 grudnia 2007 r. nie zawiera postanowień odnoszących się do ustanowienia symboli Unii Europejskiej.

Jednakże bezpośrednio przed podpisaniem Traktatu, grupa 16 państw (Belgia, Bułgaria, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Włochy, Cypr, Litwa, Luksemburg, Węgry, Malta, Austria, Portugalia, Rumunia, Słowenia i Słowacja) dołączyła do Aktu Końcowego Konferencji Międzyrządowej deklarację nr 52, w której państwa te oświadczyły, że wymienione poniżej symbole "pozostają dla nich symbolami wyrażającymi poczucie wspólnoty obywateli Unii Europejskiej oraz ich związek z nią".

Flaga UE



Dwanaście złotych gwiazd ułożonych koliście na lazurowym tle.

Pomysł na wygląd i kształt flagi pochodzi od hiszpańskiego dyplomaty Salvadora de Madariaga y Rojo oraz francuskiego plastyka Arsena Heitza. Jesienią 1955 r. przedstawili oni ostateczny projekt flagi: dwanaście złotych gwiazd usytuowanych w miejscach godzin na tarczy zegara na lazurowym tle. Określono proporcje długości flagi do jej wysokości (3:2), promień gwiazdy na 1/18 wysokości i promień korony na 1/3 wysokości, z niezmienną liczbą dwunastu gwiazd. Taki układ symbolizuje solidarność i harmonię miedzy narodami Europy. Liczba gwiazd nawiązuje do starożytnej symboliki liczby 12 oznaczającej doskonałość i całość. Odpowiada także liczbie miesięcy w roku, godzin na tarczy zegara, znaków zodiaku i apostołów. Liczba gwiazd nie zależy natomiast od liczby krajów członkowskich.

Projekt flagi zatwierdzono w czasie posiedzenia Rady Europy w Paryżu. Ta sama flaga Europy, dokładnie opisana symbolicznie, heraldycznie i geometrycznie, została przyjęta 21 kwietnia 1986 r. jako flaga Wspólnot Europejskich, a obecnie Unii Europejskiej.

Dzień 8 grudnia jest obchodzony jako rocznica uroczystego przyjęcia flagi Europy.

Hymn UE

Hymn Unii Europejskiej jest instrumentalnym opracowaniem chóralnej kantaty z IV części IX Symfonii d-moll op. 125 Ludwiga van Beethovena.

Pierwsze szkice IX Symfonii Beethovena pochodzą z 1815 r. Symfonia została ukończona w 1823 r. Jej prawykonanie odbyło się w Wiedniu 7 maja 1824 r.

IX Symfonia składa się z czterech części. W Allegro - czwartej, finałowej części Beethoven posłużył się tekstem Friedricha Schillera "Oda do radości", tekstem który od dawna Beethovena fascynował. Poprzez odpowiednie zestawienie i wybór schillerowskich strof oraz zestawienie partii instrumentalnych, solowych i chóralnych Beethoven osiągnął zamierzony artystyczny efekt: radości i szczęścia domaga się najpierw jednostka, a potem cała ludzkość połączona w braterskim uścisku.

12 stycznia 1972 r. Rada Europy zatwierdziła "Odę do radości" jako swój hymn. Hymn posiada jedynie wersję instrumentalną, opracowaną przez austriackiego dyrygenta Herberta von Karajana w trzech aranżacjach: na fortepian, na instrumenty dęte oraz dla orkiestry symfonicznej. W uniwersalnym języku muzyki, hymn ten wyraża ideały wolności, pokoju i solidarności.

Od 1986 r. "Oda do radości" jest hymnem Unii Europejskiej. Jest on grany podczas oficjalnych uroczystości i szczytów Unii Europejskiej.

Dzień Europy

Dzień Europy jest obchodzony 9 maja. Przypomina o dacie 9 maja 1950 roku, kiedy Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych, ogłosił swoją deklarację - plan Schumana. Plan ten dotyczył powołania pierwszej organizacji koordynującej współpracę państw w górnictwie i hutnictwie, Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Jej powstanie zapoczątkowało integrację gospodarczą Europy.

Euro



Traktat o Unii Europejskiej (Traktat z Maastricht) określił realizację Unii Gospodarczej i Walutowej poprzez wprowadzenie wspólnej waluty w krajach zakwalifikowanych do UGiW. W grudniu 1995 r. Rada Europejska uzgodniła nazwę nowej waluty "Euro" i potwierdziła jej wprowadzenie z dniem 1 stycznia 1999 roku.

Przez pierwsze trzy lata była to waluta niematerialna, stosowana jedynie w transakcjach bezgotówkowych. W dniu 1 stycznia 2002 r. euro pojawiło się w obrocie gotówkowym, zastępując banknoty i monety walut krajowych.

Symbolem euro jest grecka litera epsilon przecięta dwiema równoległymi liniami. Z jednej strony znak ten przypomina o antycznych korzeniach cywilizacji europejskiej, jest symbolem zintegrowania naszego kontynentu i kojarzy się ze stabilnością. Z drugiej nawiązuje do innych głównych walut świata (funta szterlinga, dolara amerykańskiego i japońskiego jena). Ukryta w piktogramie litera "E" pochodzi od nazwy naszego kontynentu.

Jedno euro składa się ze 100 centów. Jest prawnym środkiem płatniczym w 16 państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także w ich departamentach i terytoriach zamorskich oraz na wyspach należących do krajów strefy euro lub z nimi stowarzyszonych. Ponadto na podstawie oficjalnej umowy ze Wspólnotą Europejską euro stosują też Monako, San Marino i Watykan oraz nieformalnie - Andora, Czarnogóra i Kosowo.

Motto UE

Motto Unii Europejskiej - w wersji łacińskiej: In varietate Concordia - w tłumaczeniu na język polski brzmi "Zjednoczona w różnorodności" lub "Jedność w różnorodności". Zostało ono ogłoszone na sesji Parlamentu Europejskiego w dniu 4 maja 2000 r. Hasło powstało w wyniku konkursu ogłoszonego we Francji. Niesie ze sobą przesłanie, że poprzez Unię Europejską Europejczycy są zjednoczeni w wysiłkach na rzecz pokoju i dobrobytu oraz, że mnogość kultur, tradycji i języków w Europie jest jej ważnym atutem.


Języki UE

Różnorodność językowa jest demokratyczną i kulturową podstawą Unii Europejskiej, potwierdzoną w art. 22 Karty Praw Podstawowych UE.

Zgodnie z Traktatem lizbońskim, UE "szanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy". Prawo do istnienia różnorodności językowej jest obowiązującą zasadą w instytucjach unijnych. Traktat o UE ma takie samo znaczenie we wszystkich wersjach oficjalnych języków UE (art. 55 TUE). Każdy obywatel ma możliwość napisania do każdej instytucji UE i otrzymania odpowiedzi w tym samym języku, co przesłane pytanie (art. 24 Traktatu o funkcjonowaniu UE).

Do 1 maja 2004 r. w UE obowiązywało 11 równoprawnych języków urzędowych: angielski, duński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, niderlandzki, niemiecki, portugalski, szwedzki i włoski oraz język irlandzki, który był językiem tzw. traktatowym. Od 1 maja 2004 r. językami obowiązującymi są również: czeski, estoński, litewski, łotewski, maltański, polski, słowacki, słoweński i węgierski. Od 1 stycznia 2007 r. również - bułgarski, irlandzki i rumuński.


Etapy rozszerzenia UE

Członkami założycielami wszystkich trzech Wspólnot było sześć państw zachodnioeuropejskich: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy. Pozostałe państwa przystąpiły do WE, Euratomu i EWWiS na podstawie dyspozycji art. 237 traktatu rzymskiego o WE z 1957 roku.

1951
18 kwietnia powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali na mocy Traktatu Paryskiego, podpisanego na 50 lat (termin upłynął 23 lipca 2002 r.). Celem tej organizacji było istnienie wspólnego rynku surowców i produktów przemysłu węglowego i stalowego państw członkowskich: Belgii, Francji, Holandii, Luksemburga, Niemiec i Włoch.

BelgiaFrancjaHolandiaLuksemburgNiemcyWłochy

1957
25 marca powstały: Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EURATOM) oraz Europejska Wspólnota Gospodarcza, na mocy Traktatu Rzymskiego; traktat został zawarty na czas nieograniczony; głównym celem EURATOMU było pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. EWG zmieniło nazwę na Wspólnotę Europejską.

1973 - pierwsze rozszerzenie

1 stycznia wszedł w życie traktat o przystapieniu do WE nowych członków: Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii.
Norwegowie wypowiadają się w referendum przeciw przyłączeniu ich kraju do WE.

DaniaIrlandiaWielka Brytania

Kalendarium:

  • 31 lipca 1961 - Irlandia składa wniosek o członkostwo
  • 9 sierpnia 1961 - Wielka Brytania składa wniosek o członkostwo
  • 10 sierpnia 1961 - Dania składa wniosek o członkostwo
  • 30 kwietnia 1962 - Norwegia składa wniosek o członkostwo
  • 30 czerwca 1970 - rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych
  • 1963 - veto Francji wbec wniosku Wielkiej Brytanii
  • 1963 - negocjacje ze wszystkimi państwami kandydującymi zostaja zawieszone
  • grudzień 1969 - konferencja szefów państw i rządów krajów członkowskich EWG w Hadze - wyrażono warunkową zgodę na wznowienie rokowań z Wielka Brytanią
  • 1970 - wznowienie negocjacji ze wszystkimi państwami kandydującymi
  • 22 stycznia 1972 - podpisanie Traktatu Akcesyjnego Danii, Norwegii, Wielkiej Brytanii i Irlandii
  • 1 stycznia 1973 - traktaty wchodzą w życie (prócz Norwegii - negatywny wynik referendum)
  • 1 stycznia 1978 - kończy się pięcioletni okres przejściowy dla nowych państw członkowskich

1981 - drugie rozszerzenie
1 stycznia, na mocy układu podpisanego 28 maja 1979 r. Grecja została kolejnym państwem członkowskim WE.

Grecja

Kalendarium:

  • 12 czerwca 1975 - Grecja składa wniosek o członkowstwo
  • 27 lipca1976 - początek negocjacji akcesyjnych
  • 28 maja 1979 - podpisanie Traktatu Akcesyjnego

1986 - trzecie rozszerzenie
1 stycznia Hiszpania i Portugalia stały się pełnoprawnymi członkami WE.

HiszpaniaPortugalia

Kalendarium:

  • 28 marca 1977 - Portugalia składa wniosek o członkostwo
  • 28 lipca 1977 - Hiszpania składa wniosek o członkostwo
  • 6 czerwca 1978 - Portugalia rozpoczyna negocjacje
  • 5 lutego 1979 - Hiszpania rozpoczyna negocjacje
  • 12 czerwca 1985 - podpisanie traktatów akcesyjnych w Madrycie i Lizbonie
  • 1 stycznia 1986 - traktaty wchodzą w życie

1990
Po upadku Muru Berlińskiego, zjednoczone Niemcy dostosowują zasady swojego członkostwa do zwiększonej o wschodnie landy liczby mieszkańców.

1995 - czwarte rozszerzenie
1 stycznia Austria, Finlandia i Szwecja stały się członkami UE.
Społeczeństwo Norwegii większością 52,8 % wypowiedziało się przeciwko akcesji z UE.

AustriaFinlandiaSzwecja

Kalendarium:

  • 17 lipca 1989 - Austria składa wniosek o członkostwo
  • 1 lipca 1991 - Szwecja składa wniosek o członkostwo
  • 18 marca 1992 - Finlandia składa wniosek o członkostwo
  • 25 listopada 1992 - Norwegia składa wniosek o członkostwo
  • 1993 - rozpoczynaja się negocjacje akcesyjne ze wszystkimi panstwami kandydujacymi
  • 24 czerwca 1994 - podpisanie Traktatu Akcesyjnego Austrii, Finlandii i Szwecji
  • 1 stycznia 1995- traktaty wchodzą w życie (prócz Norwegii - negatywny wynik referendum)

2004 - piąte rozszerzenie
1 maja Cypr, Czechy, Estonia, Litwa Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry stały się pełnoprawnymi członkami UE.

CyprCzechyEstoniaLitwaŁotwaMaltaPolskaSłowacjaSłoweniaWęgry

Grupa Luksemburska Grupa 5+1 - pierwsza grupa państw EŚiW, która rozpoczęła negocjacje akcesyjne w wyniku decyzji Rady Europejskiej obradującej w Luksemburgu w grudniu 1997 r.

Kraje te rozpoczęły negocjacje w marcu 1998 r., a zakończyły w grudniu 2002 r.:

  • Polska
  • Czechy
  • Węgry
  • Estonia
  • Słowenia
  • Cypr

Grupa Helsińska - to sześć państw negocjujących członkostwo w Unii Europejskiej w drugiej turze po uzyskaniu pozytywnej rekomendacji podczas szczytu Rady Europejskiej w Helsinkach w grudniu 1999 r.

Państwa te rozpoczęły negocjacje w czerwcu 2000 r.:

  • Bułgaria
  • Litwa
  • Łotwa
  • Rumunia
  • Słowacja
  • Malta

Litwa, Łotwa, Słowacja i Malta zakończyły je w grudniu 2002 r.

2007 - szóste rozszerzenie
1 stycznia 2007 r. Bułgaria i Rumunia przystąpiły do Unii Europejskiej.

BułgariaRumunia

Na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych UE 14 grudnia 2004 r. Bułgaria i Rumunia zamknęły formalnie negocjacje akcesyjne.

Unia nadzorowałą przygotowania Bułgarii do akcesji, łącznie ze zobowiązaniami w dziedzinie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Monitorowanie postępów odbywało się za pomocą raportów, które Komisja Europejska publikowała co roku, aż do przystąpienia Bułgarii do UE. W ciągu trzech lat od uzyskania członkostwa przez ten kraj, Unia ma prawo do zastosowania specjalnych klauzul bezpieczeństwa w przypadku problemów ze stosowaniem przez Bułgarię prawa wspólnotowego.

Klauzule bezpieczeństwa mogą być zastosowane również wobec Rumunii, jeśli tylko wystąpią tam poważne problemy, przede wszystkim w dziedzinie sprawiedliwości, spraw wewnętrznych i konkurencji. Rumunia musiała również wyrazić zgodę na klauzulę bezpieczeństwa, której nie zastosowano jeszcze nigdy wobec żadnego kraju kandydującego. Klauzula ta przewidywała, że w przypadku poważnych wątpliwości dotyczących dostosowania prawa w wymienionych dziedzinach, państwa członkowskie Unii Europejskiej mogły zdecydować w 2006 r., kwalifikowaną większością głosów, o ewentualnym przesunięciu daty przystąpienia Rumunii na 1 stycznia 2008 r., czyli rok później, niż ustalona data.

Warunki wymienione w Traktacie o przystąpieniu podpisanym 25 kwietnia 2005 r. zakładały, iż Rumunia i Bułgaria mogą wejść do UE w styczniu 2007 r., o ile dokończą dostosowanie prawa i zdecydowanie przyspieszą walkę z korupcją i zorganizowaną przestępczością Komisja Europejska w październiku oceniła, że ten warunek został spełniony. Gdyby się okazało, że oba kraje nie przyspieszyły reform, Komisja miała zaproponować, by rozszerzenie nastąpiło w 2008 r.

Co dalej?
Zgodnie z decyzjami podjętymi przez przywódców państw członkowskich, potwierdzonymi przez Radę Europejską w czerwcu 2005 r., proces rozszerzenia dotyczy obecnie Bałkanów i Turcji.


Prezydencja w Radzie UE

Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej zwane Prezydencją to okres, w którym państwa członkowskie rotacyjnie przewodniczą posiedzeniom Rady UE według ustalonej kolejności.

Dawniej przedstawiciel kraju aktualnie sprawującego prezydencję był automatycznie przewodniczącym Rady Europejskiej i reprezentował Radę na arenie międzynarodowej. Sytuacja uległa zmianie po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, który zlikwidował rotacyjne, półroczne przewodzenie w Radzie Europejskiej przez szefów państw i rządów krajów UE i ustanowił stanowisko Przewodniczącego Rady Europejskiej, wybieranego na 2,5 letnią kadencję (art. 15 TUE), czyli popularnie zwanego "prezydenta UE".

Traktat wprowadził 18-miesieczną Prezydencję zbiorową grupy trzech państw tzw. trio (Deklaracja nr 9 odnosząca się do art. 16 ust. 9 TUE w powiązaniu z art. 236 TFUE), gdzie każde państwo kolejno przewodniczy przez okres sześciu miesięcy poszczególnym składom Rady UE, z wyłączeniem Rady ds. Zagranicznych. Państwa te sprawują Przewodnictwo na podstawie wspólnego programu działania i udzielają sobie wsparcia. Mogą także ustalić pomiędzy sobą alternatywne założenia dotyczące podziału prac w ramach grupy. Grupy tworzone są na zasadzie równej rotacji między Państwami Członkowskimi, przy uwzględnieniu ich różnorodności i równowagi geograficznej w ramach Unii.

Na mocy Traktatu lizbońskiego został także powołany Wysoki przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (art. 26 TUE). Będąc odpowiedzialnym za stosunki zewnętrzne i "koordynację innych działań zewnętrznych Unii", prowadzi on unijną politykę zagraniczną i reprezentuje UE na zewnątrz. Dodatkowo Wysoki przedstawiciel ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa przewodniczy Radzie ds. Zagranicznych, co oznacza wyłączenie przewodniczenia tej Radzie i kierowania pracami ministrów spraw zagranicznych Państw Członkowskich z systemu Przewodnictwa rotacyjnego.

RokPaństwo sprawujące PrezydencjęStrona internetowa
2004Irlandia
Holandia
eu2004.ie
 
2005Luksemburg
Wielka Brytania
eu2005.lu
 
2006Austria
Finlandia
eu2006.at
eu2006.fi
2007Niemcy
Portugalia
eu2007.de
eu2007.pt
2008Słowenia
Francja
eu2008.si
eu2008.fr
2009Czechy
Szwecja
eu2009.cz
se2009.eu
2010Hiszpania
Belgia
eu2010.es
 
2011Węgry
Polska
 
2012Dania
Cypr
 
2013Irlandia
Litwa
 
2014Grecja
Włochy
 
2015Łotwa
Luksemburg
 
2016Holandia
Słowacja
 
2017Malta
Wielka Brytania
 
2018Estonia
Bułgaria
 
2019Austria
Rumunia
 
2020Finlandia
Niemcy
 


Instytucje UE

System instytucjonalny Unii Europejskiej opiera się na siedmiu głównych instytucjach: Parlamencie Europejskim, Radzie Europejskiej, Radzie Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej, Trybunale Sprawiedliwości UE, Trybunale Obrachunkowym i Europejskim Banku Centralnym oraz organach pomocniczych: Komitecie Regionów i Komitecie Ekonomiczno-Społecznym.

Instytucje te realizują zadania wyznaczone przez Unię, kierują procesem integracji europejskiej, uchwalają prawo wspólnotowe, stawiają nowe cele zmierzające ku pełnemu zjednoczeniu Europy.

Instytucje Unii Europejskiej

źródło: informacje dzięki uprzejmości serwisu www.POLSKAwUE.gov.pl
zdjęcia: European Parliament

 
Reklama: Actus Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Wszystkie zasady ich używania wraz z informacjami o sposobie wyrażania i cofania zgody na używanie cookies, opisaliśmy w Polityce Prywatności Polityka prywatności. Korzystając z serwisu akceptujesz jej postanowienia. ^